Statystyka

  • Wszytkich: 3754184
  • W tym roku: 524958
  • W tym miesiącu: 40849
  • Dziś: 1380
  • Online: 75

Newsletter

Chcesz otrzymywać najnowsze informacje z regionu, nowo dodanych obiektach turystycznych? Zostań subskrybentem naszego newslettera!


(*) - pole obowiązkowe


Warto zwiedzić - Zamek w Kętrzynie

Zamek krzyżacki w Kętrzynie to budowla gotycka pochodząca z drugiej połowy XIV w.

Zamek ulokowany został w południowo-zachodnim narożniku miasta, na wysuniętym przed wschodni odcinek murów cyplu, okolonym z trzech stron rozlewiskami Stawu Młyńskiego zasilanego wodami rzeczki Guber. Był on budowlą trójskrzydłową, wzniesioną z cegły na kamiennym cokole, o wymiarach 31x36,7m.

 

Funkcję skrzydła reprezentacyjnego pełnił podpiwniczony, trójkondygnacyjny budynek usytuowany przy kurtynie północnej, wystawiony na planie prostokąta o bokach 13,3x31m. Nad jego gospodarczym przyziemiem na pierwszym piętrze umieszczono refektarz oraz kaplicę, w skrzydle tym rezydował także krzyżacki prokurator. Wyżej znajdowała się kondygnacja magazynowo-obronna, całość zaś przykryto dwuspadowym dachem zamkniętym z dwóch stron szczytami z dekoracyjnymi blendami i sterczynami. Pozostałe dwa skrzydła zamku były nieco niższe i węższe - mieściły się w nich pokoje gościnne, mieszkania dla służby oraz pomieszczenia gospodarcze, w tym wymieniane w inwentarzach: zbrojownia, komora prochowa, spiżarnia, słodownia, browar i kuchnia. Obwód zamykał mur zachodni tworzący wraz z trzema wymienionymi budynkami niewielki dziedziniec o wymiarach 14x19,5m, który z trzech stron otaczały drewniane ganki komunikacyjne. Wjazd prowadził od strony miasta, czyli od zachodu, przez niewielki ryzalit bramny z wykuszem dobudowanym w 1528. Zamek nigdy nie miał wieży. Jego zewnętrzne fortyfikacje połączone były z murami miejskimi o łącznej długości około 700 metrów.

W połowie XVI wieku zamek został przebudowany na czasową siedzibę elektorską. W tym czasie w obwód jego zewnętrznych murów wkomponowano trzy baszty: dwie z nich - zlokalizowane od strony stawu - były okrągłe, trzecia zaś wzniesiona została na planie czworokąta. W 1622 zabudowa dziedzińca wzbogaciła się o charakterystyczną cylindryczną wieżyczkę pełniącą funkcję klatki schodowej. Pod koniec XVII wieku rozebrano dwie górne kondygnacje budynku głównego zrównując jego wysokość z pozostałymi skrzydłami zamku - być może zasypano wtedy także część piwnic pod budynkami: wschodnim i południowym. Dalsze czynności rozbiórkowe prowadzono w 1. połowie XVIII stulecia, kiedy zlikwidowano nieprzydatne już z militarnego punktu widzenia zewnętrzne fortyfikacje miasta i warowni. W tej formie obiekt przetrwał do II wojny światowej, pod koniec której został zniszczony przez radziecki ostrzał artyleryjski. Odzyskał on pierwotny gotycki charakter w wyniku odbudowy z okresu 1962-1967. Podwyższono wówczas dachy skrzydeł: południowego i wschodniego, a skrzydło północne nadbudowano o jedną kondygnację i odtworzono jego ozdobne szczyty.

Historia

Za czasów pruskich istniała już na tych terenach osada nazywająca się Rast, o której mamy pierwszą wzmiankę z 1329 r. Początkowo na nowo podbitym terytorium stanęła drewniano ziemna strażnica. Wiele takich strażnic powstawało w pierwszej fazie obecności Zakonu w Prusach. Warownie krzyżackie w początkach swego istnienia służyły ochronie zdobytego już obszaru i stanowiły bazy dalszej ekspansji na wschód. Z nich też organizowano osadnictwo na danym terenie. W Kętrzynie ustanowiono prokuratorię, która podporządkowana była komturii w Bałdze, z krótką przerwą gdy funkcjonowała komturia w Rynie. Pierwszą drewniano-ziemną warownię dwukrotnie najechały wojska litewskie książąt Olgierda i Kiejstuta w latach 1345 i 1348.

11 listopada 1357 r., komtur Bałgii Johan Schindekopf nadał osadzie prawa miejskie. W tym czasie zapewne rozpoczęto budowę murowanego zamku usytuowanego w południowo-wschodnim narożniku murów miejskich.Budowę zakończono przed 1374 r., kiedy zamek w Rastenburgu po raz pierwszy pojawił sie w wykazie inwentarzy zamków zakonnych.
Pierwszy znany opis zamku pochodzi z początków XVIII w. (ok. 1706). Jego autorem był Adam Huldreich Schaffer, rektor miejscowej szkoły, autor „Chronik von Rastenburg". Dla wcześniejszego okresu dysponujemy jedynie informacjami z inwentarzy zamkowych o pomieszczeniach znajdujących się w zamku, oraz krótkimi wzmiankami o pracach budowlanych.
Zamek cechowały umiarkowane walory obronne i skromny program użytkowy - około 1410 zamkowy arsenał składał się z siedmiu dział na kule kamienne oraz z niewielkiej ilości lekkiej broni strzeleckiej i kusz. W 1410 roku pruski rycerz Johart z burmistrzem Hermannem Barddyne poddali miasto i zamek wojskom polskim Władysława Jagiełły, jednak w następnym roku zamek wrócił w ręce Zakonu. W 1454 po wybuchu wojny trzynastoletniej zbuntowani mieszkańcy Kętrzyna zdobyli zamek i utopili krzyżackiego prokuratora, Wolfganga Sauera, w stawie. Zakonowi jednak udało się odbić zamek w 1461 r., a cech szewców był ukarany brakiem możliwości zasiadania jego członków w radzie miejskiej, zakaz trwał aż to panowania Albrechta Hohenzollerna jako księcia Prus. Następnie przekazali zamek wojskom polskim, które posiadały go do 1461 roku. Po sekularyzacji Prus, zamek stał się siedzibą starosty i wkrótce, w latach 1528-1529 roku, został przebudowany. Nastąpił też szereg prac mających na celu przystosowanie zamku do nowych funkcji. W ich wyniku powstała np. druga brama i wykusz nad główną bramą z 1528 r. Kolejna przebudowa nastąpiła w latach 1559-1566. W 1622 roku na dziedzińcu wzniesiono niewielką cylindryczną klatkę schodową. Wykonano też kilka prac nad wnętrzami, m.in. sklepienia żebrowe w kuchni i browarze. Poprzez drugą przebudowę z XVII w. silnie zaingerowano w średniowieczny wyraz budowli rozbierając górną kondygnacje skrzydła północnego razem z ozdobnymi szczytami przez co zrównano wszystkie 3 skrzydła. Rozbiórkę zewnętrznych fortyfikacji rozpoczęto w I połowie XVIII w.. 15 grudnia 1797 w zamku wybuchł pożar, który zniszczył część budowli.

W latach 1911-1912 miasto wykupiło obiekt, przeznaczając część pomieszczeń na mieszkania, przez co sztucznie przybyło w murach prostokątnych okien. W tym samym czasie znajdowało się tu także biuro niemieckiej 3 Brygady Piechoty. W końcu lat 30. XX wieku przeprowadzono w zamku nieznaczne prace konserwatorskie. Przed drugą wojną światową znajdował się tu urząd finansowy i mieszkania urzędników. Na początku lat 40. przebudowano zachodnią część piwnic znajdujących się pod skrzydłem północnym, z przeznaczeniem na schron przeciwlotniczy. Pod koniec stycznia 1945 r. wojska radzieckie zajęły miasto i spaliły większą część staromiejskiej zabudowy miasta oraz zamku.

Zamek odbudowano w latach 1964-1966 staraniem Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Olsztynie ze środków Ministerstwa Kultury i Sztuki. Przywrócono mu gotycki charakter dzięki podwyższeniu dachów, skrzydeł południowego i wschodniego oraz dodaniu jednego piętra z gotyckimi szczytami i spadzistym dachem w skrzydle północnym. Nie nawiązywano już jednak do przedwojennego kształtu, ale przeprowadzono jego regotyzację, nawiązującą do jego wyglądu z czasów panowania Albrechta Hohenzollerna. Skorzystano z rysunków i dokumentacji stworzonej przez Conrada Steinbrechta. Odbudowano w pierwotnej wysokości skrzydło północne i odtworzono gotyckie ozdobne szczyty.


Obecnie w zamku mieści się Muzeum im Wojciecha Kętrzyńskiego stanowiące Oddział Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie, Kętrzyńskie Centrum Kultury oraz biblioteka. W części muzealnej zgromadzono eksponaty z dziedziny historii, rzemiosła artystycznego i sztuki związane z przeszłością miasta i regionu.
Na szczególną uwagę zasługują tutaj:
- chorągwie pogrzebowe Fryderyka von Der Groeben z 1772 i zmarłego w wieku trzech lat Botho Eulenburga z 1664,
- epitafium Abrahama Eulenburga z 1. połowy XVII wieku,
- charakterystyczne tablice natrumienne,
- kolekcja rzeźb z XV-XVI wieku,
- wielki kartusz herbowy z pałacu w Arklitach,
- dawne kielichy liturgiczne i spirytualia,
- fragmenty skarbu z 1626, a także
- zbiór monet i banknotów zastępczych z lat 20-ych XX wieku.
Przy muzeum działa biblioteka z cennym zbiorem starodruków i rękopisów z XV-XIX wieku. W skrzydle południowym zamku mieści się Galeria Konik Mazurski prezentująca regionalne wyroby rękodzielnicze, które można sobie tutaj kupić, a w skrzydle wschodnim - przy kasie muzeum - funkcjonuje niewielkie stoisko z literaturą i pamiątkami. Na koniec jeszcze jedna ważna informacja: pracujący tu personel jest miły, co nie wszędzie bywa normą.

Muzeum im. Wojciecha Kętrzyńskiego
Plac Zamkowy 1, 11-400 Kętrzyn
tel. (089) 752 32 82
mwk@muzeum.ketrzyn.pl

Godziny otwarcia muzeum
w okresie 15 czerwiec - 15 wrzesień:
od poniedziałku do piątku: 9-18
w soboty i niedziele: 9-17
w okresie 16 wrzesień - 14 czerwiec:
w poniedziałki: 9-15
od wtorku do piątku: 9-16
w soboty i niedziele: 9-15
bilet wstępu kosztuje 6 zł normalny i 4 zł ulgowy

 

 

Inne portale:
noclegi na Jurze noclegi na Suwalszczyźnie noclegi w Beskidach noclegi w Beskidach